- Katılım
- 1 Aralık 2014
- Mesajlar
- 114
- Açılan Konu
- 114
- Tepki puanı
- 68
Oyun oynarken veya ağır program çalıştırırken bilgisayar çok ısınıyor ve fan sürekli bağırıyor mu? Çoğu zaman sebep, işlemci ile soğutucu arasındaki termal macunun kurumasıdır. Doğru sürüldüğünde sıcaklık ciddi şekilde düşer.
Termal macun, işlemci (CPU) veya ekran kartı çipi ile metal soğutucu blok arasına sürülen iletken bir kremdir. İki metal yüzey ne kadar düz görünse de mikroskobik çukurlar vardır. Bu boşluklar havayla dolar ve hava ısıyı iyi iletmez.
Macun bu boşlukları doldurarak ısının çipten soğutucuya daha hızlı geçmesini sağlar. Yani macun kendi başına soğutmaz; soğutucunun işini verimli yapmasını sağlar.
Zamanla macun kurur, sertleşir ve iletkenliği düşer. Genelde 2-4 yılda bir yenilemek önerilir. Yeni sistem toplarken veya soğutucu söküldüğünde ise mutlaka yeniden sürülmelidir.
Doğru uygulama için adımlar:
En yaygın hata gereğinden fazla sürmektir. Bezelye tanesi kadar macun, soğutucu baskı yaptığında tüm yüzeye yayılır. Fazla macun taşar ve yalıtım sağlar; az macun ise boşluk bırakır.
İşlemci büyükse pirinç tanesi kadar birkaç nokta koyup soğutucunun yaymasını beklemek en güvenli yöntemdir. Elle yaymak da mümkündür ama düz bir yüzeyle eşit dağıtmak gerekir.
Günlük kullanım için orta segment macunlar yeterlidir. Yüksek performanslı oyun sistemlerinde iletkenliği yüksek modeller tercih edilir. Sıvı metal türleri daha iyi sonuç verse de iletken olduğu için anakarta zarar riski taşır; deneyimsiz kullanıcılar için uygun değildir.
Doğru uygulanan macun, işlemci sıcaklığını belirgin şekilde düşürür. Bunun sonucunda fan daha az çalışır, sistem daha sessiz olur ve ısınmaya bağlı performans düşüşü (thermal throttling) azalır. Oyun ve render gibi yüksek yükte çalışan sistemlerde fark daha net görülür.
Masaüstü bilgisayar toplayanlar, laptop bakımı yapanlar ve eski sistemini canlandırmak isteyenler için uygundur. Dizüstü bilgisayarlarda sökme işlemi daha zahmetlidir; anakart yapısına göre dikkat gerektirir.
Not: garantisi devam eden cihazlarda kendiniz açmak garantiyi düşürebilir. Bu durumda yetkili servis tercih edilmelidir.
Uygulama sonrası farkı ölçmek için HWMonitor veya Core Temp gibi ücretsiz programlar kullanılabilir. Boşta 40-50 derece, yük altında 70-85 derece aralığı masaüstü işlemciler için normal sayılır. Yenileme öncesi ve sonrası değerleri karşılaştırmak, işlemin işe yarayıp yaramadığını somut olarak gösterir. Sıcaklık düşmediyse soğutucu montajını ve macun miktarını yeniden kontrol etmek gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
Sonuç
Termal macun yenilemek, ısınma ve fan gürültüsü sorunlarının en ucuz çözümlerinden biridir. Az miktarda sürmek, eski macunu tam temizlemek ve vidaları çapraz sıkmak işin sırrıdır. Sisteminiz 3-4 yıllıksa bu bakımı yapmayı düşünün.
Termal Macun Nedir?
Termal macun, işlemci (CPU) veya ekran kartı çipi ile metal soğutucu blok arasına sürülen iletken bir kremdir. İki metal yüzey ne kadar düz görünse de mikroskobik çukurlar vardır. Bu boşluklar havayla dolar ve hava ısıyı iyi iletmez.
Macun bu boşlukları doldurarak ısının çipten soğutucuya daha hızlı geçmesini sağlar. Yani macun kendi başına soğutmaz; soğutucunun işini verimli yapmasını sağlar.
Zamanla macun kurur, sertleşir ve iletkenliği düşer. Genelde 2-4 yılda bir yenilemek önerilir. Yeni sistem toplarken veya soğutucu söküldüğünde ise mutlaka yeniden sürülmelidir.
Termal Macun Nasıl Sürülür?
Doğru uygulama için adımlar:
- Bilgisayarın gücünü kesin, fişi çekin ve birkaç dakika bekleyin.
- Soğutucuyu sökün. Vidaları çapraz sırayla gevşetmek önemlidir.
- Eski macunu kulak çubuğu veya kağıt havluyla dikkatlice silin.
- Yüzeyi izopropil alkol ile temizleyip tamamen kurumasını bekleyin.
- İşlemci ortasına bezelye tanesi kadar yeni macun sıkın.
- Soğutucuyu düz şekilde yerleştirip vidaları çapraz sırayla sıkın.
Ne Kadar Macun Sürülmeli?
En yaygın hata gereğinden fazla sürmektir. Bezelye tanesi kadar macun, soğutucu baskı yaptığında tüm yüzeye yayılır. Fazla macun taşar ve yalıtım sağlar; az macun ise boşluk bırakır.
İşlemci büyükse pirinç tanesi kadar birkaç nokta koyup soğutucunun yaymasını beklemek en güvenli yöntemdir. Elle yaymak da mümkündür ama düz bir yüzeyle eşit dağıtmak gerekir.
Hangi Macun Tercih Edilmeli?
Günlük kullanım için orta segment macunlar yeterlidir. Yüksek performanslı oyun sistemlerinde iletkenliği yüksek modeller tercih edilir. Sıvı metal türleri daha iyi sonuç verse de iletken olduğu için anakarta zarar riski taşır; deneyimsiz kullanıcılar için uygun değildir.
Avantajları ve Kimler İçin Uygundur?
Doğru uygulanan macun, işlemci sıcaklığını belirgin şekilde düşürür. Bunun sonucunda fan daha az çalışır, sistem daha sessiz olur ve ısınmaya bağlı performans düşüşü (thermal throttling) azalır. Oyun ve render gibi yüksek yükte çalışan sistemlerde fark daha net görülür.
Masaüstü bilgisayar toplayanlar, laptop bakımı yapanlar ve eski sistemini canlandırmak isteyenler için uygundur. Dizüstü bilgisayarlarda sökme işlemi daha zahmetlidir; anakart yapısına göre dikkat gerektirir.
Not: garantisi devam eden cihazlarda kendiniz açmak garantiyi düşürebilir. Bu durumda yetkili servis tercih edilmelidir.
Sıcaklık Değerleri Nasıl Okunur?
Uygulama sonrası farkı ölçmek için HWMonitor veya Core Temp gibi ücretsiz programlar kullanılabilir. Boşta 40-50 derece, yük altında 70-85 derece aralığı masaüstü işlemciler için normal sayılır. Yenileme öncesi ve sonrası değerleri karşılaştırmak, işlemin işe yarayıp yaramadığını somut olarak gösterir. Sıcaklık düşmediyse soğutucu montajını ve macun miktarını yeniden kontrol etmek gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
- Çok fazla macun sürmek; taşan macun yalıtım yapar ve ısıyı kötüleştirir.
- Eski macunu temizlemeden üzerine yeni macun eklemek.
- Vidaları tek tek sıkmak; çip çatlayabilir, çapraz sıra şarttır.
- Sistem takılıyken işlem yapmak; statik elektrik zarar verebilir.
Sonuç
Termal macun yenilemek, ısınma ve fan gürültüsü sorunlarının en ucuz çözümlerinden biridir. Az miktarda sürmek, eski macunu tam temizlemek ve vidaları çapraz sıkmak işin sırrıdır. Sisteminiz 3-4 yıllıksa bu bakımı yapmayı düşünün.